Cornelius Joseph Hendrik Hubert Amand

Hij wordt in Meeswijk geboren op 12 mei 1862 om 10 uur in de voormiddag als “onwettig kind”. Zijn vader woont dan te Eijsden en is er ambtenaar bij de douanen. Zijn moeder is nog ongehuwd en woont in Meeswijk.  

Getuigen bij de aangifte zijn Hendrik Munster, linnenwever, 49, en Pieter Mathijs Gijsen, hoefsmid, 43, beiden van Meeswijk. Hij wordt dezelfde dag gedoopt om 18 uur. Henri Jean Baptist “Emand” verklaart aan de pastoor dat hij de vader is van het kind. Peter is Cornelis Joseph Van Enthout, geboren in Antwerpen, en meter Ca­tha­ri­na Elisabeth de Crauw, zijn groot­moeder langs moederszijde. Wie die peter is, heb ik nog niet kunnen achterhalen.  

Cornelis Joseph leeft niet lang. Als hij tien jaar is, krijgt hij volgens het getuigenis van Angeline Hoeven, kleindochter van Jean Baptiste Henri, buikloop, net zoals zijn broer Jan Hubert. De dokter komt op bezoek en schrijft wat voor. Jan Hubert neemt er niks van, hij eet alleen maar Hollandse kaas, drinkt water… en geneest. Cornelis Joseph daarentegen neemt alles wat de dokter voorgeschreven heeft en… sterft op 5 november 1872 om 7 uur ’s avonds in de ouderlijke woning in Lanklaar. In het parochieregister staat een moeilijk leesbare tekst waaruit ik meen te kunnen opmaken dat hij onverwacht overleden is maar dat hij toch de communie gekregen heeft in het vaderlijke huis, waar hij overleden is. Zijn vader gaat dit overlijden aangeven samen Georges Heyligers, landbouwer, die verklaart de overledene te kennen. Op 7 november wordt Cornelis in Lanklaar begraven.

Jan Hubert Hendrik Amand

Hij wordt geboren in Meeswijk op 16 september 1864 om 18 uur. Getuigen bij de aangifte zijn weer eens Hendrik Munste­r en Pieter Mathijs Gijsen. Uit de overlijdensakte van Anna Elisabeth De­crauw, moeder van Marie Agnes Larose, op 19 april 1865, blijkt dat beide heren buren zijn van de overle­dene. Ze zullen dus ook kortbij of in de Palmenhofstraat aan de Maas gewoond hebben.

Hij wordt dezelfde dag gedoopt (in de doopakte staat echter 15 september!) door pastoor A. Simons.  

Zijn peter is Jean Hubert Larose, – zou dit zijn oom van 17 jaar zijn? – en leenmeter is Pauline Smeets, in de plaats van Maria Agnes Hennen, zijn stiefgroot­moeder, die dan in Kanne of in Ternaaien woont. Deze Pauline Smeets zal wel de vroedvrouw geweest zijn. Ze is gehuwd met Peter Jacob Simons in Lanklaar.  Ze is in elk geval meter van vele kinderen. Over haar en over de “wiesvrouwen van Lanklaar” staat een mooi artikel in De Vreedsel, jaargang 35, nr.1.

Op 7 november 1865 verhuist de kleine Jan Hubert met het gezin naar Lanklaar, dat zijn intrek neemt in het huis gelegen aan de Dorpsstraat. 

Op 18 november 1889 vertrekt hij naar Châtelineau, waar hij op zijn 26ste, op 11 oktober 1890, trouwt met de 21 jarige Henriette Istasse. Deze is in Châtelineau geboren op 6 december 1868 als tweede dochter van Pierre Joseph en Adolphine Joseph Gueret. Ze krijgen 1 kind, Lucie Adolphine Josephine, in februari 1891. Jan Hubert is dan molenaar.

Uit de correspondentie van de burgemeester van Lanklaar van 8 maart 1895 blijkt dat hij zijn legerdienst gedaan heeft bij de tweede Jagers. Onder https://docs.google.com/file/d/0B2XMhudRu3fiOW1BTkFBeWdoSFU/edit vind ik niet heel duidelijk waar het regiment gelegerd was. Ik lees dat het in 1863 in Leuven verbleef. In 1870 waren ze in Leopoldsburg. In 1871 waren ze terug in Leuven. Later kwam het nog in garnizoen te Gent, Oudenaarde, Brugge en Bergen. Moeilijk uit te maken dus waar Jan Hubert gediend heeft. Op 16 oktober 1895 vraagt de burgemeester een uittreksel aan bij de  majoor commandant van het eerste jagers in Diest. Waar heeft hij nu gediend? Moeilijk te zeggen.

Jan Hubert over­lijdt te Châtelineau op 17 april 1933. Hij is dan 68 jaar. Henriette overlijdt op 13 augustus 1954. Ze is 86 geworden. 

NN Amand. ’n Dochtertje. Op 18 december 1866, om 1 uur in de nacht, wordt in het vaderlijke huis een dochtertje geboren, dat echter bij de geboorte overlijdt. Daarom staat ze ook niet in de registers van de Burgerlijke Stand. In het parochieregister staat dat het kind omwille van het onmiddellijke gevaar, door de vroedvrouw gedoopt werd en even daarna gestorven is.  

Uit de tekst van het sterfteregister kan opgemaakt worden dat het om een dochter gaat en dat ze in de vroege morgen gestorven is in het vaderlijke huis.

Henri Charles Amand. Hij wordt om 5 uur ’s morgens geboren te Lanklaar op 19 juni 1868. Getui­gen bij de aangifte zijn Georges Heyligers, 46 jaar en briefdrager, en Antoon Lenssen, 43 en eveneens briefdrager.

Hij wordt nog dezelfde dag gedoopt door pastoor Kraewinkels. Peter is Martin Breuls in naam van Charles Antoine, zijn grootvader, die dan in Lanaye verblijft, en meter is Maria Gertrude van Overdoop in naam van Lucia Decrauw (een groottante, zuster van Elisabeth?) Het eerste wat ik verder van hem weet komt uit de correspondentie van de burgemeester van Lanklaar waaruit blijkt dat hij op 17 december 1887 op de militielijst van 1888 ingeschreven is samen met “Jan Pieter Mathijs, beide vrijwilligers bij het leger en dienstplichtigen voor de lichting 1888”.  

Als hij 21 is, op 11 november 1889, trekt Henri Charles naar Châtelineau, waar hij in 1891 ook peter is van Lucie Aman­d, de dochter van zijn oudere broer Jan Hubert, die daar woont. Op 19 november 1892 gaat hij in Luik wonen, op de quai Ste Barbe, 164.

Hij trouwt er een eerste maal op 24 jarige leeftijd, op 11 maart 1893, met het dienstmeisje Marie Catherine Brouns, geboren op 29 sep­tem­ber 1865 in Klim­men (Neder­land). Opmerkelijk is dat er die dag in Luik, weliswaar op een zaterdag, niet minder dan 22 huwelijken voltrokken worden. Sommige zelfs op hetzelfde uur, althans volgens de akten.

Volgens de huwelijksakte (deel 1, deel 2) wonen ze beiden (al samen) op de quai Ste Barbe, nummer 4. In de huwelijksakte staat dat hij aan de militiewetten voldoet. Dat kunnen we beamen met enkele documenten uit de correspondentie van de Lanklaarse burgemeester. Op 8 maart 1895 vraagt hij een uittreksel uit het stamboek waaruit blijkt dat Henri Charles bij het 12de linieregiment dienst heeft gedaan, waarschijnlijk in Luik (zie http://www.abl1914.be/garnizoen/12linie.htm). Dat kan verklaren waarom hij zijn leven in Luik doorgebracht heeft.

In Luik wordt hun eerste dochter, Marie Cathe­rine, geboren in 1893. Van beroep is Henri Charles dan ontvanger op de tram. Het gezin verhuist dan naar Herstal, naar de rue Masset, waar hun tweede dochter, Marie Josephine Alphon­sine, geboren wordt in 1896.

In november 1898 komt Henri Charles, samen met zijn oom Charles François, de dood van zijn vader Jean Baptiste Henri, in Lanklaar, aangeven.

Op 24 februari 1899 vraagt de burgemeester in Lanklaar een uittreksel uit zijn stamboek omwille van broederdienst. Dat zal misschien wel gediend hebben om Jean Henri van legerdienst te ontslaan. 

In augustus 1904 wordt hij, eveneens in Lanklaar, als peter vervangen bij de doop van zijn neef Charles Hubert Amand, mijn peter.

Na bijna 16 jaar huwelijk, sterft zijn vrouw in Luik op 8 maart 1909. Iets meer dan een jaar later, op 22 juni 1910, hertrouwt hij te Herstal met Bertha Amelie Depelsenaire, geboren te Chokier op 16 maart 1880. Zij gaan wonen in de rue Haute Marexhe, 109, te Herstal, alwaar zijn eerste dochter sterft in januari 1917. Ze is dan 23 jaar oud.

Drie maanden later, in april 1917, trouwt zijn tweede dochter. Van beroep is hij dan “chef – wattman”, wat gelijk staat met trambestuurder. Op 27 augustus vertrekt het gezin terug naar Luik en woont er in de rue Jolivet, 63.

Op 10 maart 1921 scheiden Henri Charles en zijn tweede vrouw. Vijf maanden later, op 9 augustus 1921, hertrouwt hij op 53 jarige leeftijd te Luik in de parochie Saint-Christophe met Céline Marie Wil­mart. Deze is dan 38 want ze is te Luik geboren op 28 augustus 1882 en er gedoopt in de parochie Ste Marguerite. Ze is de dochter van Jean Thomas en Marie Isabelle Dris­ket en woont in de rue St Gilles 56 in Liège. Getuigen bij het kerkelijk huwelijk zijn Arthur en Leon Wil­mart, waarschijnlijk twee broers van de bruid. Nauwelijks anderhalve maand na zijn derde huwelijk, op 25 september 1921, sterft Henri Charles te Luik. Henri Charles is 53 jaar geworden en heeft een bewogen leven achter de rug.

Even recapi­tu­le­ren:

hij is 24 als hij de eerste keer trouwt, 

hij is 40 als zijn eerste vrouw sterft,

hij is 42 als hij de tweede keer trouwt,

hij is 52 als hij scheidt,

hij is 53 als hij de derde keer trouwt,

hij is 53 als hij sterft.

Céline overlijdt te Luik op 23 november 1929, 47 jaar oud.

Hendrik Hubert Amand. Hij wordt om 3 uur ’s morgens geboren op 30 april 1870, te Lanklaar. Getuigen bij de aangifte zijn Jan Brouwers, 35, briefdrager, en, weer eens Georges Heyligers, dan 48 en nog steeds briefdrager.  

Hij wordt nog dezelfde dag door pastoor Kraewinkels gedoopt. Zijn peter is Emilianus Grad in plaats van Henri Hubert Larose, zijn oom langs moederszijde. Zijn meter is Helena Elisabeth Kroesters, ons onbekend. Emile Grad is geboren op 13 augustus 1814 te Boussu. Hij was de zoon van Nicolas Ghislain en Maria Philippina Dubois, beiden overleden te Ath. Hij was luitenant der douanen. Hij trouwde met Marie Gertrude Gillissen in Bocholt in 1848.  Ze woonden op 28 april 1870 in Lanklaar. Op die dag kregen ze in Lanklaar een zoon Nicolaus Theophilus. Peter was Theophilus Nicolaus Franc, meter Adelia GRAD.  Zijn vrouw overleed te Sint Truiden. Hij was 63 toen hij op 29 november 1877 om 10 uur te Meeswijk huwde met Wilhelmina Theodora Petronella van Gemert, geboren te Grave (Holland) op 14 juli 1830 als dochter van Petrus Cornelius Van Gemert, overleden te Meeswijk en van Maria Ida Berbens, geboren te Grave en kleindochter van Lambert en Petronella Hermans, overleden te Grave. De afkondigingen van hun huwelijk hadden plaats te Meeswijk, Bocholt en Lanklaar. Getuigen waren allen Meeswijkenaren en buren van de bruid: Jan Wanmakers, 38, herbergier, Hendrik Arnold Bovens, 47, Arnold Hanssen, 39 en Jan Arnold Simons, 35.

Henri Hubert heeft niet lang mogen leven.  Amper 38 dagen oud overlijdt hij op 8 juni 1870 om 5 uur ’s mor­gens. Zijn vader komt dit overlijden om 6 uur ’s avonds aangeven samen met zijn buurman, de 56 jarige werkman Jan Hendrik Brouns, die niet kan schrijven.

’s Ande­ren­daags wordt het lijkje in Lanklaar begraven. Als ik de akte goed lees, is dit misschien de eerste die begraven word in de hoek van het kerkhof dichtbij het huis “Path­oli­um” (?).

Marie Eugenie Amand. Zij is geboren om 2 uur in de namiddag van 1 juni 1871 te Lanklaar. Getuigen bij de aangifte zijn Hendrik Brouns, werkman en buur, en God­froid Keymis, landbouwer.  

Bij de doop, op dezelfde dag, is Martin Breuls leenpeter voor Henri Hubert Larose, haar oom aan moederszijde, en Helena Elisabeth Kroesters was, weer eens, meter.

Als 17-jarige gaat ze op 9 juni 1888 naar Luik . Ze komt op 18 april 1891 vanuit Maastricht terug in het ouderlijk huis. Als 20 jarige gaat ze naar Brussel (Schaarbeek?) op 23 mei 1891. 

Als ze 23 is, trouwt ze met Theodoor Hoeven, te Lanklaar, op 18 augustus 1894. Deze Theodoor is de zoon van Gerard en Maria Cornelia Ponsing, in Lank­laar gebo­ren op 3 maart 1861. Hij is er ook dezelfde dag gedoopt met als peetouders Theodoor Jaspers en Gertrude Hoe­ven. Ze vestigen zich in Lank­laar, waar ze het café van Jean Baptis­te Henri overnemen. Ze staat vanaf dan ook ingeschreven bij de familie Hoeven, op het nummer 10 (geen straatnaam).

In het bevolkingsregister van 1900-1920 staat dat ze dan wonen op de Hasseltsche steenweg nummer 4. Dit klopt met wat “Linke” (Marie Angeline) – die nu ook in het register staat – mij nog verteld heeft. Zij noemde het wel de Bosstraat, de naam die de straat later gekregen heeft. Zo staat het ook op de identi­teits­kaart van Marie Eugenie, “Bosstraat, nummer 4”, in 1944, en op nummer 16 in 1948.

Ze krijgen vier kinderen: Ma­thijs Hubert, geboren op 11 november 1894, Gertru­de, geboren op 10 oktober 1896, François Henri, geboren op 18 juli 1898 en Marie Ange­line, geboren op 25 septem­ber 1907.  

Theodoor overlijdt te Lanklaar op 28 februari 1929. Marie Eugenie is verscheidene keren meter.

Ze is meter van Peter Mic­haël Hoeven geboren op 25 mei 1900 als zoon van Frans en Cornelia Houtappels. Peter is Peter Michaël Mertens. Hij trouwt in Lanklaar met Hubertina Dexters uit Lanklaar op 15 november 1924.

Ze is meter van Jean Joseph Ghysen geboren op 28 april 1­903, zoon van Herman en Maria Campstein, gehuwd in Gellik. Hij huwt met Gerar­da Sen­gers uit Lanklaar op 11 mei 1940 te Lanklaar. Peter is mijn grootvader Joseph Amand.

Ze is ook meter van Martin Henri Hoeven, geboren op 5 mei 1903 als zoon van Petrus en Maria Hoeven, beiden uit Lanklaar. Peter is Henri Hoeven.

Op 22 november 1918 is ze meter van haar kleinkind Maria Paule Godderie, dochter van Cyriel en Marie Gertrude Hoe­ven, ge­huwd te Lanklaar. Peter is Leopold Godderie. Zij huwt te Houthalen op 8 mei ­19­43 met Jacob Renaat Milotte, een rijkswach­ter.

Ze is meter van kleinzoon Eugène Joseph Hoeven, geboren op 26 april 19­26 als zoon van Henri uit Lank­laar en Elisabeth Op de Locht uit Dilsen. Peter is Joseph Op de Locht. Hij wordt gevormd te Mechelen op 4 juli ­1938 en huwt met Anna Thaens van Opglabbeek op 11 november 1950.

Tenslotte is ze meter van kleinzoon Robert Theodoor Janssen, geboren op 1 april 1932 als zoon van Jean uit Dilsen en Angeline Hoeven uit Lanklaar. Peter is Hubert Janssen. Hij wordt gevormd op 30 mei 1­9­4­4.

M­arie Eugenie overlijdt in Lanklaar op 7 januari 1956. Ze is dan 84.  Ik ben blij dat ik een foto van haar heb.

Catharine Lucie Amand. Ze werd eveneens te Lanklaar geboren, op 10 september 1873, om 3 uur ’s mor­gens. Getuigen bij de aangifte waren Pieter Mathijs Simons, land­bouwer, en Laurents Peeters, een herbergier, die niet kon schrijven.  

Nog dezelfde avond werd ze door pastoor Kraewinkels gedoopt. Peter was haar oom François Amand en meter was Marie Josephine Brouwers in de plaats van Catharina Lucia de Crae (= Decrauw) van Heppe­neert. Deze leenmeter was gehuwd met Jean Martin Willen.  

Van Catherine Lucie weten we dat ze op 1 juni 1893 naar de rue Gaucheret 237 in Schaarbeek verhuisde. Hier een uittreksel uit het BR van Lanklaar 1867-1899.

Van een ambtenaar in het gemeentehuis vernam ik echter het volgende : ” uit hoofde van de brand van het gemeentehuis op 17.04.1911 is het ons niet mogelijk inlichtingen te ver­strekken betref­fende de aan deze datum voorafgaande periode”.

Ange­line Hoeven meende echter te weten dat ze al getrouwd was toen ze naar “Brussel” ging, en dat ze al een kind had. Ze zou ook jong gestor­ven zijn. Jef Amand, mijn grootvader, zou indertijd ook de naam van het kind van Catherine Lucie hebben opgegeven, toen alle familieleden moesten worden opgegeven in verband met een erfenis van “een nonk van Antwerpen”. (Gaat het hier misschien om Eugène François Leopold ?)

Jean Henri Amand.  

Hij werd te Lanklaar geboren om 5 uur in de namiddag van 21 april 1875. Getui­gen bij de aangifte waren Georges Heyligers1, landbouwer en briefdrager en Pieter Jan Dreesen, landbou­wer.

1Deze Heyligers was geboren te Maaseik op 30-10-1821 en op 21 juni 1867 gehuwd met Maria BROUWERS. Zij kregen een zoon Jacobus Georgius. Deze is uitgeweken naar Duitsland, als “brikkenbakker”. Bron “Lanklaar, het dorp waarin we leven”, pp. 56-57, 185.

Nog dezelfde dag werd hij gedoopt door pastoor Gilson. Deze pastoor vermeldde in de doopakte dat de ouders in Stokkem zouden gehuwd zijn, wat dus in strijd is met de waarheid. Peter was Andreas Bernard uit Stokkem, ons onbe­kend, en meter was Elisabeth Brouwers, uit Lanklaar. Deze laatste is de echtgenote van François Brems, zoals blijkt uit een akte uit 1878, waarin Charles François Amand vermeld wordt als peter van haar dochter.  

Jean Henri trouwde op 13 juni 1895 te Lanklaar met Elisabeth Boyen, 20 jaar, want geboren te Opoeteren op 21 december 1874. Op een door de stad Düsseldorf inge­vuld formulier staat als geboortedatum 31 augustus 1874. De naam Boyen is waarschijn­lijk een topo­niem. Boyen hoort sinds 1843 officieel bij Stokkem nadat het eerst bij Obbicht-Pa­penhoven hoorde. Elisabeth was de dochter van Hen­drik (+O­poeteren 28-12-1888) en Marie Christine Gerits.

In het bevolkingsregister van Lanklaar (1867-1899) staat op blz 135 dat zij van Dilsen komen en in Lanklaar zijn ingeschreven vanaf 22 februari 1896. Er staat geen straat of huisnummer 

bij. Op 28 mei 1896 zijn ze dan naar Düsseldorf vertrokken, naar de “brikkenovens”1.

Het is onduidelijk of zij een doch­ter hebben gehad die vroeg gestorven is maar zeker weten we dat in Düsseldorf twee kinde­ren ge­boren werden. Joseph in 1896 en Henri Ferdinand in 1901. Jean Henri zal er misschien wel zijn oom Charles François ontmoet hebben, want die staat als werk­man in Düsseldorf vermeld, toen hij het overlijden van zijn broer Jean Baptiste Henri kwam aange­ven in 1898, in Lanklaar. Elisabeth Boyen stierf in 1901. Waar en wanneer precies is ons nog onbekend, maar alleszins na de geboorte van Henri Ferdinand in juli.

1Een interessant boek over Maaslanders als brikkenbakkers in Duitsland 1840-1914 is “De tocht der duizenden”, van Johan Kusters, uitgegeven door de vzw Stichting Erfgoed Eisden e.a. in 1998.

Op 14 juli 1906 hertrouw­de Jean Henri met een schoon­zuster van zijn eerste vrouw, namelijk Maria Peta Janssen uit Gruitrode.

De beide kinderen worden opgevoed bij Jef en Angeline, volgens het bevolkingsregister. Ze reizen tweemaal op en af naar Düsseldorf. Daarna wordt de oudste, Joseph, grootge­bracht bij mijn grootouders Jef Amand en Angeline in Lanklaar. De tweede zoon, Henri, werd opgevoed bij Boyen in Opoe­teren.

Maria Janssen was geboren te Gruitrode op 4 maart 1881 als dochter van Jan Ma­thijs, die overle­den was bij haar huwe­lijk, en van Maria Anna Moors, die toen nog in Gruitrode woonde. Ze was dagloonster van beroep. Getuigen bij hun huwelijk waren Anton Boyen, 26, een broer van de eerste vrouw van Jean Henri en ge­trouwd met een zus van Maria Janssen en Heinrich Bussh, 36. Beiden waren kan­toorbe­dienden en wo­on­den in Düssel­dorf.

Zij kregen twee kinde­ren, Charles Mathieu, later Karl genaamd, in 1906, en Leon­hard, in 1908. Beiden werden in Düssel­dorf geboren. In 1906 woonde het gezin in de Römer­strasse 27. Jean Henri was toen “Färberei­arbeiter” (verve­rijarbeider).

Op 21 februari 1923 hebben Jean Henri, zijn vrouw en twee kinderen de Duitse nationaliteit aangenomen. Ze werden toen “ingebur­gerd” in het Duitse Rijk, Pruisen

Daaruit blijkt dat Jean Henri toen tramconduc­teur was, net als zijn broer Henri Char­les in Luik en dat het gezin in Kaisers­werth, Düsseldorf woonde. Letten we ook op de twee zegels van 300 Mark… geld had toen dus niet zoveel waarde. Het gezin woonde in de Walbur­gis­strasse, nummer 22, zoals blijkt uit de twee sterfakten van Jean Henri en Maria. Deze laatste stierf op 4 februari 1963 om 5 uur 30. Ze was 81. De begrafenisdienst had plaats op 9 februari in de St Suitbertusdom.  

Jean Henri, waar­van evenals bij zijn echtge­no­te ver­meld is dat hij katholiek is, stierf op 26 augustus 1971 om 11 uur. Hij was 96 jaar! Vol­gens de overlij­dens­akte was hij “Strassen­bahnwa­genfah­rer”. Emiel Theelen dacht inderdaad dat hij op de trein Düsseldorf-Berlijn reed. Beiden stierven waar­schijn­lijk in het Maria­zieken­huis van Düssel­dorf, gelegen aan de Suitbertus-Stiftsplatz, nummer 15.

Waar­schijn­lijk zijn Karl en Leonhard de twee Aman­ds, die tijdens de tweede wereldoorlog door Lanklaar marcheer­den en naar Amand zouden ge­vraagd hebben. Leonhard is trouwens tijdens de oorlog gevallen op 5 januari 1942. (Nonk Emiel Theelen zegt dat die twee Amands in Lanklaar zijn langsgekomen toen ze via Stokkem moesten terugtrekken over de Maas. Dan zou de datum van de dood van Leonhard niet kloppen.)  

NO COMMENTS
Post a comment